Αγνωσία

Αγρύπνια

ΟΚΤΩ ΤΟ ΒΡΑΔΥ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΜΕ ΕΝΟΙΑΖΕ. Μόλις πληκτρολόγησα και την τελευταία τελεία, έκλεισα τον υπολογιστή, πήρα τα κλειδιά του αυτοκινήτου, έσβησα φώτα και ανεμιστήρες και έβαλα μπρος για να δω θάλασσα. Παράξενο, αλλά αυτό μου συμβαίνει κάθε φορά που ένας άνθρωπος μου χαρίζει εκείνα τα λόγια, τα οποία μου υπενθυμίζουν πόσο σημαντικό είναι να προσφέρεσαι στον εαυτό σου. Με πιάνει αυτή η ανάγκη, να πατήσω το γκάζι και να δω θάλασσα ακόμα και την ώρα που το μπλε της έχει υποχωρήσει κάτω από το φως του φεγγαριού.

ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΚΛΕΙΣΟΥΜΕ ΤΗΝ ΚΟΥΒΕΝΤΑ ΜΑΣ, ΤΗΣ ΕΙΧΑ ΖΗΤΗΣΕΙ ΝΑ ΜΟΥ ΠΕΡΙΓΡΑΨΕΙ ΜΙΑ ΕΙΚΟΝΑ. Από κείνες που τις έχεις φυλαγμένες σε κάποιο από τα συρτάρια του μυαλού σου, το οποίο ανοίγεις μόλις αισθανθείς μια αποξένωση από τον άλλο σου εαυτό. Εκείνο τον εαυτό που δεν έχει συμβιβαστεί στη συνθήκη ότι η χαρά δεν είναι πια δεδομένη. Εκείνον δηλαδή τον εαυτό που θυμάται πως είναι να βουτάς από τα ψηλά βράχια προς την θάλασσα ακούγοντας τον χτύπο της καρδιάς σου πιο πολύ σα μουσική για να κρατάς ρυθμό την ώρα που πετάς και όχι σαν φόβο που σου καεί τα φτερά. Ο χτύπος της καρδιάς την ώρα που πετάς δεν έχει λόγια, μου είπε και εννοούσε πως ακόμα κι’ αν μεγαλώνοντας έχουμε μάθει να ερμηνεύουμε και να αναλύουμε τις σκέψεις μας, τίποτα δεν είμαστε ικανοί να πούμε όταν επιστρέφουμε εκεί όπου και τα βασικά μας. Εκεί όπου δεν είναι θέμα σκέψης αλλά συνειδητής απόφασης να μένεις απροφύλακτος, ανοιχτός και διαθέσιμος απέναντι στο άγνωστο.

Η ΤΕΧΝΗ ΕΙΝΑΙ ΙΣΩΣ Ο ΜΟΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΓΙΑ ΝΑ ΜΑΘΟΥΜΕ ΝΑ ΕΙΜΑΣΤΕ ΑΦΟΒΟΙ, μου είπε και δεν εννοούσε να μη φοβόμαστε αλλά να μη φοβόμαστε να φοβηθούμε. Και όσο μου εξηγούσε τι εννοεί, στο μυαλό μου στριφογύριζαν εικόνες από κείνα τα πρωινά που ξυπνούσα με μια διάθεση ακόμα και για να φοβηθώ, τέτοια χαρά δηλαδή, γιατί χαρά είναι το να αφεθείς ακόμα και στο ενδεχόμενο του φόβου, υπόθεση καρδιάς είναι, και ότι είναι υπόθεση καρδιάς έχει να κάνει με το πόσο προσφέρεσαι στον εαυτό σου. Δεν προσφερόμαστε, μου είπε, δεν τον χαιρόμαστε πια τον εαυτό μας, είπε μετά, ίσως γιατί προσπαθούμε να κρατηθούμε στην εικόνα που έχουμε χτίσει για μας, που έχουνε χτίσει οι άλλοι για μας αλλά αυτά δεν είναι αναπνοή, είναι λες και κάποιος μας κλέβει τζούρες από το οξυγόνο, κανένας δεν μας μαθαίνει τελικά πώς να αναπνέουμε, μου ‘πε κάποτε ένας άλλος καλλιτέχνης και εννοούσε αυτό: Πώς μόνο η τέχνη έχει αυτή την ικανότητα. Να σε μάθει να μην ρουφάς κοιλιά αλλά να ανοίγεις πνευμόνια και να επιζητάς όσο οξυγόνο σου ανήκει.

ΜΕ ΤΟΥΣ ΦΟΒΟΥΣ ΤΕΛΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΥ ΤΑ ‘ΧΟΥΜΕ ΜΠΛΕΞΕΙ. Κάθε φορά επιστρέφω σ’ αυτό το θέμα, μοιάζει πια σαν εμμονή, μα έλα που και κείνη αυτό ήθελε να υπογραμμίσει, πώς οι φόβοι δεν μας αφήνουν να γνωρίσουμε τον άλλο μας εαυτό, εκείνον που έχει την ικανότητα να μας εκπλήσσει, γιατί ο φοβισμένος στερείται εκπλήξεων, στερείται ξαφνιάσματος κι αν δεν ξαφνιάζεσαι πια, τότε μαραζώνεις. Αυτό μου τόπε κάποτε ένας άλλος συγγραφέας, πως αν δεν αφήνεις χώρο για την έκπληξη τότε βαραίνει μέσα σου το ανικανοποίητο και όταν πια γυρνάς πίσω δεν μετράς όμορφες στιγμές αλλά μικρές προδοσίες προς εσένα.

ΝΑ ‘ΣΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟΣ ΚΑΙ ΑΠΡΟΦΥΛΑΚΤΟΣ, ΜΟΥ ΕΠΑΝΕΛΑΒΕ ΠΟΛΛΕΣ ΦΟΡΕΣ όση ώρα μιλούσαμε και τότε ήταν που συνειδητοποίησα πως αν το ταλέντο σου στην τέχνη δεν το αξιοποιήσεις για να μάθεις να ζεις τότε τίποτα τελικά δεν μπορείς να μεταδώσεις μέσα από την τέχνη σου. Η ζωή δεν είναι ξέχωρη από την τέχνη, η τέχνη είναι μόνο ένας τρόπος να δεις αλλιώς, να σκεφτείς αλλιώς αυτά που ήδη υπάρχουν στον αέρα που αναπνέεις, αρκεί να μάθεις να αναπνέεις και η τέχνη σε πάει εκεί, προς τους φόβους σου, για να παλέψεις με τους δράκους σου και να τους κόβεις κάθε μέρα και από ένα κεφάλι, ώστε να μην ρουφάνε πια το δικό σου αέρα.

ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΕΣ ΠΟΥ ΑΝΤΙΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΤΗΝ ΖΩΗ ΜΕ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥΣ και όταν αυτό γίνεται τότε οδηγούνται σε ακόμα μια βεβαιότητα που τους κλειδώνει. Σε μια προφύλαξη που δεν τους επιτρέπει να μεγαλώσουν το χώρο μέσα τους, μεγαλώνουν μόνο το χώρο έξω τους και αισθάνονται έτσι πως έχουν ένα εκτόπισμα μεγαλύτερο από κείνο που σημαίνει τέχνη. Γιατί η τέχνη μιλάει για το μέσα, το έξω δεν είναι υπόθεση δημιουργική, το έξω δεν επιτρέπει στην φαντασία να παραμείνει αχαλίνωτη, το έξω έχει και βρώμα και κατακάθια και για να καθαρίσεις το νερό που ρίχνεις στο βλέμμα σου κάθε πρωί που ξυπνάς, πρέπει να ‘χεις ξεμπερδέψει με τις βρωμιές του έξω σου. Γιατί το έξω σε θέλει να ‘σαι γεμάτος βεβαιότητες, σε θέλει να υποκλίνεσαι στην ανάγκη μιας ασφάλειας, σε θέλει να φοράς την μεμβράνη προστασίας, και έτσι δεν μπορείς πια να αισθανθείς τις σταγόνες, ούτε της θάλασσας, ούτε και του ουρανού. Μόνο μέσα σου, μου είπε και το υπογράμμισε πολλές φορές, πως μεγάλωμα σημαίνει ο χώρος μέσα μας και τίποτα άλλο.

ΚΑΙ ΥΣΤΕΡΑ ΕΦΤΑΣΑ ΣΤΗΝ ΘΑΛΑΣΣΑ. ΗΤΑΝΕ ΗΔΗ ΒΡΑΔΥ. Πόσο έτρεχες με ρώτησε ο κολλητός που με περίμενε εκεί, στο καινούργιο του σπίτι, δύο βήματα από την άμμο, με μεγάλα ψηλά πεύκα πλάι στο νερό και ένα μπαλκόνι που έφτανε μέχρι τον ορίζοντα. Έτρεχα για να προλάβω, του απάντησα, να προλάβω να δω το φεγγάρι να σχηματίζει διαδρόμους πάνω στο νερό και ύστερα να δω τον δράκο να κολυμπάει κάτω από το φως του την ώρα που θα ξαπλώνω στις πέτρες και θα κοιτάω τα αεροπλάνα που πηγαινοέρχονται πάνω από το κεφάλι μας. Ο δράκος θα κάνει βουτιές και θα εξαφανίζεται μέσα στο βυθό και τότε θα μπορώ να σου μιλάω για μυρωδιές και χρώματα και για κείνο το μεσημέρι που μου περιέγραψε κάποτε μια μεγάλη καλλιτέχνης, ένα καυτό μεσημέρι, κάπου σε ένα νησί των Κυκλάδων, που όλα μύριζαν θυμάρι και το θυμάρι μύριζε πληρότητα μαγική.

ΟΛΑ ΕΝΙΩΣΑ ΠΩΣ ΕΧΟΥΝΕ ΤΕΛΕΙΩΣΕΙ ΕΚΕΙ, ΜΟΥ ΕΙΠΕ ΛΙΓΟ ΠΡΙΝ ΚΛΕΙΣΟΥΜΕ ΤΟ ΤΗΛΕΦΩΝΟ. Και εννοούσε πως ένιωσε ότι ο μέσα της χώρος ήτανε εκείνο που έβλεπε, τί άλλο να ζήσω σκέφτηκε και τότε έβαλε ξανά τα χέρια στις τσέπες της και χάρηκε που ήτανε τρυπημένες, που δεν μπόρεσαν δηλαδή να κρατήσουν ούτε μια πέτρα που να τη βαραίνει…

Της Ελένης Ξένου 

Φωτογραφίες: Βασίλης Δημόπουλος

Ραστώνη

RadioHead - House Of Cards  [ Listen here ]

Φωτογραφίες: Βασίλης Δημόπουλος

Παρουσία

Φωτογραφίες: Βασίλης Δημόπουλος

Μία φρατζόλα ψωμί πάνω στον πάγκο. Κόβεται κάθετα στη μέση. Μετά ξανά στη μέση, αυτή τη φορά οριζόντια. Μετά μικρές φέτες. Όπως άλλωστε λέει και ο Αλέξης, το θέμα είναι να βλέπεις από μέσα. Μετά στον πάγκο ένα ολόκληρο σακί με ψωμιά. Η ίδια ιεροτελεστία: η φρατζόλα στη μέση κάθετα, μετά οριζόντια, μετά φέτες. Κι αφού κοπεί και η τελευταία (αν τις έβαζες όλες, τη μια δίπλα στην άλλη, θα μπορούσες να κάνεις και την περίφραξη του φεστιβάλ), είναι η ώρα για τα καφάσια με τις ντομάτες. Θα πλυθούν υπομονετικά, στον αυτοσχέδιο νεροχύτη, και μετά σε μια λεκάνη πάνω στον πάγκο. Πρώτα θα κοπούν στη μέση, μετά θα βγει το κοτσάνι, μετά ξανά στη μέση και μετά 2-3 κοψίματα. Ο "τούρκικος" τρόπος για τη σαλάτα.

Η ιστορία μόλις αρχίζει. Το πιάτο θα σερβιριστεί από αυτούς και αυτές που κάθονται με τις ώρες μπροστά στον πάγκο - αυτόν αφού περάσεις τα ταμεία. Εκεί κάποιοι άλλοι κάθονται με τις ώρες και δίνουν ρέστα, χαρτάκια και ζητάνε μπύρες - από εκείνους και εκείνους που βρίσκονται πίσω και βουτάνε τα χέρια στα βαρέλια με τον πάγο, μήπως και ξέμεινε καμία κρύα.

Εννοείται, βέβαια, ότι τα τελευταία χρόνια τα βαρέλια δεν έρχονται τα άτιμα από μόνα τους: κάποιοι άλλοι (και κάποιες άλλες, βεβαίως) τα έχουν κουβαλήσει από την αποθήκη, τα έχουν πλύνει και τα έχουν φορτώσει σε ένα καρότσι με τον πάγο να παγώνει τα ποτά.

Κάπως έτσι "γεμίζει" ο χώρος και με τα άλλα αναγκαία, που επίσης δεν έρχονται τα άτιμα μόνα τους: καρέκλες, τραπέζια, ταμπλό, εξέδρες, σκαλωσιές, τέντες. Κι όλα αυτά, για να μπεις εσύ στο φεστιβάλ, αφού βεβαίως έχεις φτάσει στην είσοδο όπου κάποιες σου δείχνουν το δρόμο για το πάρκινγκ - ενώ την ώρα που μπαίνεις, κάποιοι που δεν θα δουν ποτέ τι "παίζεται" μες στο φεστιβάλ είναι εκεί για να σου κόψουν το εισιτήριο.

Ποια είναι άραγε αυτή η δύναμη που κινεί όλο αυτόν τον κόσμο να αφιερώνει τόσο χρόνο και μεράκι για όλα αυτά; Γιατί υπάρχουν πράγματα που δεν γίνονται για το κέρδος, ούτε για να ικανοποιήσουν κάποια ματαιοδοξία. Γίνονται μάλλον χάρη στην πεποίθηση ότι όλοι οι άνθρωποι είμαστε ίσοι, ανεξάρτητα από το χρώμα μας, το πού γεννηθήκαμε και το πόσα βάσανα περάσαμε για να φτάσουμε μέχρι εδώ. Αλλά ακόμα περισσότερο, γιατί χρειάζεται να καταλάβουμε ότι είμαστε ίσοι ώστε να πάψουμε να υποφέρουμε. Χρειάζεται να καταλάβουμε ότι ο ακόμα πιο αδύναμος με τα λιγότερα δικαιώματα δεν είναι εχθρός μας, αλλά αντιθέτως, αυτός με τον οποίο πρέπει να παλέψουμε πλάι-πλάι για να σώσουμε τις ζωές μας, πριν γενικευθεί και παγιωθεί η καταστροφή της κοινωνίας.

Είναι κάποιες ιδέες, που δεν μένουν απλά στη σφαίρα των ιδεών και κάποιες πράξεις που δεν είναι αγγαρείες. Είναι αυτά που μας χαρίζουν την απόλαυση της συμμετοχής στην αλλαγή του κόσμου, στην προσπάθεια να καταργηθεί η εκμετάλλευση. Σίγουρα, στο φεστιβάλ δεν σταματάει τίποτα. Ακόμα πιο σίγουρα, όμως, το φεστιβάλ είναι ένας σταθμός.

[Από εδώ]

Ενεφάνη η Ανάφη

#2

"H κάμερα είναι το εργαλείο μου. Μέσω αυτής δίνω νόημα σε οτιδήποτε" 

Andre kertesz